به بهانه سردار مهر و ماه

شب گذشته-20دی ماه- بعد از گذشت بیش از یک ساعت و تجربه سرمای چند درجه زیر صفر تهران وارد سالن تالار وحدت شدیم. با اینکه تبلیغات بسیار ضعیفی برای تئاتر "سردار مهر و ماه" شده بود اما به نسبت استقبال عموم مردم از کارهای هنری آن هم به این سبک، جمعیت بد نبود. با شروع تئاتر و ذهنیتی که نسبت به نمایش های این چنینی داشتم خود را آماده دیدن صحنه هایی از کربلا و ... کردم. اما نمایش "سردار مهر و ماه" گویی با دیگر آثار از این دست متفاوت بود. علت تفاوت را می توان نگاه جدید هنرمندان و استفاده آنها از تکنیک های بروز و کارآمد داشت. تعبیری که برای این نمایش به کار می برند و آن تلفیق سبک سنتی و مدرن در این نمایش است تعبیر مناسبی است. با وجود اینکه مخاطب شاهد تغییراتی زیادی در صحنه نمی شد اما اجرای نمایش و همچنین افکت های مناسب همزمان با دیالوگی که بیان می شد فضای مناسبی را برای هم حسی ایجاد می کرد.

یکی از مواردی که شاید ما امروزه بیشتر در کارهای نمایشی شاهد هستیم استفاده از افرادی است که با انجام حرکات هماهنگ و یا به تعبیری موزون سعی در فضاسازی در قالبی متفاوت دارند که در این نمایش بسیار به چشم خورد اما به نظر می رسد برای مخاطبین آن کمتر تعریف شده باشد.

دیالوگ های تئاتر "سردار مهر و ماه" نشان دهنده توانایی نویسنده و وجود ذوق هنری و ادبی او است و نگاهی که به حادثه شهادت حضرت عباس علیه السلام داشته نگاه زیبایی است. 

از دیالوگ هایی که در خاطرم مانده:

" به جای اینکه حسین تشنه آب باشد، این آب است که تشنه دیدار او است."

آيا "كلت 45" هم مجوز مي خواهد؟

از قديم كه نه ولي از وقتي كه يادم مي آيد سفارش كردن كار را به كاردان بسپر. اما در جوابت خواهند گفت: " من گوش استماع ندارم لمن تقول؟" با اين حال اين وجيزه را بخوانيد "لعلكم تتنبهون"

آخرين روزهاي سرد پاييز بود كه عضويت در مجموعه اي از اهالي هنر گرماي وجودم را دوچندان كرد. بچه هايي كه در محله هنر، روزگارشان را با كلمات مي گذرانند و روزهايشان را با كتاب سپري. خانه هايشان هر كدام در يكي از اين كوچه هاي محله، صفايي وصف ناپذير را به همسايگان داده. يكي در كوچه شعر ساكن است و ديگري منزلي در كوچه رمان اجاره كرده. آن يكي براي خود در ابتداي كوچه تاريخ اسلام منزلي خريده و هنوز شيريني اش را نداده! در اين بين من هنوز از اين بنگاه به آن بنگاه دنبال چارديواري مي گردم ولي با اين وضع مالي! بخوانيد بي هنري خدا به ما رحم كند.

چند روزي بود كه به بهانه اي مشغول تورق مجازي كتاب "كلت 45"بودم. بايد همين ابتدا تكليفم را با شماي مخاطب روشن كنم و بعد بپردازم به اين رمان خواندني. البته بعيد مي دانم گذرتان به اين محله نيفتاده باشد. چرا كه همه ساكنينش مهمان نوازند.

يكي از مشكلات ما در عصر جديد، علاوه بر پايين بودن مطالعه، بها ندادن به هنرمنداني است كه عمر خود را در جهت ارائه يك محصول فرهنگي مي گذرانند ولي هيچ بهايي به آنها داده نمي شود. تا كي بايد شاهد باشيم كه يك فرد براي كسب مجوز از ارشاد بايد با قدم هاي خود ساختمان وزارت ارشاد را متر كند و پاسخگوي سوالات كارشناسي نشده بعضي از به ظاهر كارشناسان اين حوزه باشد. تا چه زماني بايد براي پيش برد كار خود، داشتن بند "پ" را در اولين ملزومات كاري خود به حساب بياوريم و دست به دامان آقازاده ها شويم!

زود قضاوت كردن من را الان در اذهان خود مرور نكنيد و تا پايان اين وجيزه همراه من باشيد حتي اگر كنار من نويسنده كتاب "كلت45" نشسته باشد و از نوشتن جملات اخيرم ناراحت شود.

رمان "كلت 45" مانند بسياري از رمان هاي ديگر در نهايت تاسف دستخوش نظريات افرادي قرار مي گيرد كه حق آن نيست. در اين جا با اينكه مي خواهم در مورد اين افراد به ظاهر كارشناس باز هم بنويسم و برايتان از نظريات نادر آنها بگويم اما آن را پيش كش شما كرده و به معرفي و بازگويي زواياي اين رمان خواندني مي پردازم. اميد است كه قتل هنر پويا با خلع سلاح كردن "كلت 45" صورت نگيرد:

اين رمان مربوط به سالهاي 1345 شروع مبارزه مردم عليه رژيم ستمشاهي است. خواننده كتاب با خانواده اي آشنا مي شود صفا و صميميت بين آنها موج مي زند. پدر خوانده به همراه همسر و دو فرزند خود به نامهاي صالح و مينو زندگي آرامي را سپري مي كنند. پدر خانواده از مبارزين انقلابي است و طي حادثه اي از خانه به همراه همسر باردار خود فرار مي كند اما براي وارد نكردن فرزندان خود به اين درگيري ها، دختر كوچكشان را به همسايه مي سپارد اما پسر خانواده يعني صالح در هنگام فرار والدين خود بيرون از منزل است.

پدر و مادر صالح بعد از تعقيب و گريز و فرار از دست ساواك بالاخره دستگير مي شوند و اين در حالي است كه صالح از دور دستگيري والدين خود را نظاره گر است. تصويري كه نويسنده از تعقيب و گريز و صحنه پردازي مهارانه اي كه از اين فضا براي خواننده ترتيب داده، باعث شده خواننده خود را در آن فضا حس كند.

در ادامه حوادث بسيار خواندني براي اين دو فرزند رخ مي دهد كه از آن مي گذرم اما در نهايت مينو و صالح هر كدام توسط خانواده اي رشد مي كنند و بزرگ مي شوند. مينو تحت تاثير افراد خانواده همسايه شان عضو يكي از گروه هاي سازمان مجاهدين مي شود اما در مقابل صالح بخاطر فضايي كه برايش فراهم مي شود به كميته انقلاب اسلامي مي پيوندد.

و روزگار مي گذرد تا اينكه اين خواهر و برادر رو در در روي هم قرار مي گيرند و ...

و تاثير سازمان مجاهدين را ببين كه چگونه بر روي مادر مينو تاثير مي گذارد كه با سپري كردن عمر خود در زندان و تحت تاثيرقرار گرفتن از فضاي بين نيروهاي در بند سازمان مجاهدين، به عقايد و حتي عواطف مادرانه خود پشت پا مي زند و فرزند خود را به قتل مي رساند.

مي توانستم و مي توانم كتاب را آنگونه كه چشيدم براي شما بازگو كنم ولي دوست ندارم لذت آن را از كام شما بگيرم بنابراين خواندن صحنه صحنه اين كتاب و جمله جمله آن را به شما واميگذارم.

اما جا دارد از نكاتي كه ما كمتر به صورت يك جا در يك رمان با آنها برخورد مي كنيم ياد كنم:

بكارگيري كلمات براي بيان صداهاي موجود در هر كدام از صحنه ها، بازگويي سنت هاي قديمي كه بين ايرانيان و قشر سنتي ما متداول بوده و امروز در بين ما كمرنگ شده، صحنه هاي درگيري بين مبارزين و نيروهاي امنيتي آن هم به گونه اي كه خود را در آن فضا مي يابيم، دقيق و مستند بودن جرياناتي كه در بين نيروهاي سازمان مجاهدين خلق بوده ...

و شايد مهمترين ويژگي كتاب داستاني بودن آن است كه خواننده را خسته نمي كند حتي اگر خواننده مجبور باشد تمام 263 صفحه آن را پشت كامپيوتر مطالعه كند.

اميدوارم اين كتاب كه به جد از معدود رمان هاي خواندني بوده كه تا به حال خوانده ام، با اخذ مجوز در اختيار عموم علاقه مندان قرار گيرد.

اين رمان توسط برادر عزيزم حسام الدين مطهري، جوان با استعداد در حوزه ادبيات و داستان نوشته شده است.

.........................................................................................................................................

به برادر عزيزم حسام الدين مطهري:

وجود استعداد سرشار شما در زمينه داستان و همچنين فعاليت بسيار شما در زمينه كتاب(سايت اشا و ...) ستودني است. رمان "كلت 45" با اينكه اولين رمان جناب عالي است، از پختگي خاصي برخوردار بوده و با آثار نويسندگان جا افتاده در بين نسل جوان مانند سيدمهدي شجاعي، رضا اميرخاني و ... قابل مقايسه بوده است. كتاب شما، موجب ترغيب من به مطالعه در موضوع مجاهدين خلق شد.

اين حوزه به وجود امثال شما نيازمند است و بي مهري هاي عده اي نبايد از كميت و كيفيت فعاليت هاي شما بكاهد.

منتظر خلق آثار ديگر شما هستيم./

اربعين89/پياده از نجف تا كربلا/يادش بخير

آنچه که خیلی از زوج های جوان نمی دانند

آدمی از آغاز تولد تا زمانی که با این دنیا وداع می کند، در معرض حوادثی است که در شخصیت و سرنوشت ابدی او موثر است و این تاثیر دوطرفه خواهد بود. هم می تواند عاملی برای بوجود آمدن حوادث مهم باشد و حوادث و اتفاقات قادرند او را بسازند. یکی از این حوادث مهم و سرنوشت سازکه شاید بتوان آن را موثرترین حادثه در زندگی آدمی تصور کرد امر ازدواج است.

یکی از مهمترین دغدغه های انسان که متاثر از همترین دغدغه های انسان که متاثر از ویژگی های جسمانی و معنوی وی است، موضوع تزویج و انتخاب همسر است. موضوعی که هم از دیدگاه مادی و هم از دید مسائل دینی امری مهم تلقی می شود و بر هر انسانی لازم است برای پاسخ صحیح دادن به این موضوع تلاش کند. از جمله این تلاش ها در کنار مشورت و استفاده از تجربه های دیگران، مطالعه کتاب های سودمند است. کتاب "روابط متکامل بین زن و مرد" نوشته اندیشمند ناآشنای عرصه علم و معرفت، استاد علی صفایی حائری(عین.صاد) است که در عین کم حجم بودن کتاب، شاید بتوان آن را یکی از موثرترین کتب در زمینه ازدواج دانست. باید اضافه کرد که این کتاب نه تنها برای زوج های جوان یا افرادی که در مراحل اولیه برای این امر خیر را تجربه می کنند یا قصد دارند تجربه کنند مناسب است، بلکه به زوج هایی که چندین سال از ازدواجشان می گذرد و یا حتی صاحب فرزند نیز هستند نیز توصیه می شود. البته روی صحبت ما باید گروه اول است چرا که شاهد بوده ایم بسیاری افراد که این کتاب را مطالعه کرده اند، تجربه های زندگی و درس هایی که از زندگی مزدوج گرفته اند را در سطر سطر این کتاب بازخوانی کرده و می کنند. بنابراین بر جوانان عزیز لازم است این کتاب کم حجم و روان را که حاصل دو مقاله و یک سخنرانی از جناب صفایی است تورقی زده و از مطالب آن بهره مند شوند.

در اینجا لازم می دانم برخی از نکاتی که در این کتاب آمده و شاید بتوان گفت غفلت از آنها در جامعه فعلی ما سبب شده آمار طلاق افزایش یابد عرض کنم گرچه با شرح و بسطی که استاد در هرکدام از این موارد در کتاب داده اند موارد بیشتر برای خواننده قابل تفهیم خواهد بود:

-نگاه قرآن به  آثار ازدواج

آرامش(...لتسکنوا الیها)/لباس و پوشش(هن لباس لکم و انتم لباس لهن)/حرث و بهره برداری(نساءکم حرث لکم) که به عنوان مثال از این سه مورد به آخرین آن اشاره می کنم-البته استاد هرسه را توضیح داده اند- اینکه وقتی قرآن می فرماید زنان شما مانند یک زمین کشاورزی هستند بنابراین باید توجه کرد که این زمین نیازمند توجه به یک سری مسائل است: این زمین نیاز به بذر دارد، برای باروری این زمین باید فکر کرد، آفت زدایی داریم، شخم زدن دارد، نظارت می خواهد تا علف هرزه نروید، در پایان هم باید محصول آن را جمع آوری و نگهداری کرد که آسیب نبیند.

-وظایف همسران

که وظایف به کارهایی مربوط می شوند که هم باید انجام دهند و هم باید از آن دوری کنند. که این وظایف در سه مورد تقسیم می شود:1)آموزش2)مشورت3)نظارت

یکی از نکاتی که بسیار مهم است این عبارت استاد است که ایشان آن را برگرفته از آیات و روایات می داند:

"به همان اندازه ای محبت و اقبال داشته باش که طرف تو نیاز دارد نه به اندازه ای که تو داری."

نکته کاربردی بعدی:

"مادر و پدرت را در برابر همسرت مگذار، خواسته های آنها و دوستانت را با زبان خواسته های خودت مطرح کن"

"مهم نیست در زندگی چه پیش می آید، مهم این است که ما با آن پیش آمد چگونه برخورد می کنیم."

"توقع ها که افول کرد، تحمل ها زیاد می شود."

استاد صفایی همچنین در بخشی از کتاب به زوج های جوان توصیه می کنند که دین را محور زندگی خودشان قرار دهد. مانند افرادی نباشند که به خاطر خانمش، فرزند یا فقر از دین ببرد و سست شود. بعد ایشان به یک نمونه تاریخی اشاره می کنند که حضرت امیر علیه السلام فرمودند که زبیر آدم خوبی بو دتا وقتی عبدالله متولد نشده بود. یا بگویند فلانی خوب بود تا وقتی ازدواج نکرده بود.

یکی دیگر از نکاتی که در بالا اشاره شد نحوه برخورد انسان با حوادثی است که در زندگی اش پیش می آید. اگر خستگی در زندگی پیش می آید، اگر مریضی یا ... رخ می دهد اینها طبیعت زندگی است برخلاف تصور بسیار از افراد که از زندگی یک فضای بدون رنج و سختی و مشکلات را متصورند در صورتیکه در روایات هم به اشتباه بودن این نگاه اشاره شده است. بنابراین همه اینها در زندگی پیش می آید و مهم این است که ما در برابر این امور چگونه برنامه ریزی کردیم و باید چگونه با آن برخورد کنیم.

در این کتاب فصول دیگری هم مانند موضوع تساوی حقوق زن و مرد و بحث حجاب نیز مطرح شده است.

کتاب "روابط متکامل بین زن و مرد" نوشته استاد علی صفایی(عین.صاد) توسط انتشارات لیله القدر با قیمت 1000 تومان عرضه شده است.